Blog
Pewność siebie

Pamiętasz taki stary film „Za wszelką cenę”? 🙂

Trener boksu nieustannie powtarzał swojej zawodniczce:
„Nie opuszczaj gardy.”
„Nie zakładaj, że wszystko pójdzie zgodnie z planem.”
„Zawsze chroń siebie.”

Nie był czarnowidzem. Po prostu rozumiał jedną rzecz — w sporcie nie ma „twardych głów”, są tylko źle trafieni zawodnicy.

Krótko mówiąc: przygotowywał ją na to, że coś może pójść nie tak. 

W tenisie rzadko gra się perfekcyjny mecz, dlatego trzeba być na to gotowym.
Fot. Warner Bros. Pictures

Prawo, które znasz z kortu

Podobnie działa Prawo Murhpy’ego, które zakłada:

„Jeśli coś może pójść nie tak — pójdzie.”

Brzmi znajomo?

Ile razy wychodziłeś na mecz z myślą, że wszystko ułoży się idealnie… a rzeczywistość szybko to weryfikowała?

Ulubiony cytat Richarda Williams: „Porażka w przygotowaniach to przygotowanie do porażki.”
Fot. Warner Bros. Pictures

Zrób coś nieintuicyjnego

Zanim pójdziesz dalej, zatrzymaj się na chwilę.

Zadaj sobie pytanie:

  • jak możesz „zawalić” nadchodzący turniej?
  • co możesz zrobić lub pomyśleć, żeby pogorszyć swoją sytuację?
  • jaki jest najczarniejszy scenariusz?

Brzmi dziwnie? Właśnie o to chodzi.

To ćwiczenie (tzw. „kruszenie” Dobrołowicz, 1995) pozwala oswoić to, czego się boisz, zamiast to wypierać.

Przed meczem

  • Wyjeżdżasz na mecz i pojawia się gigantyczny korek.
  • Wylosowałeś przeciwnika, z którym jeszcze nie wygrałeś
  • Znajomy ci mówi, „tylko znowu nie przegraj”
  • Mecz jest przekładany ze względu na obfite opady
  • Pojawienie się niepożądanej osoby na meczu
  • Obawa przed przegraniem z przeciwnikiem, z którym do tej pory wygrywałeś
  • Słaba gra w czasie rozgrzewki

Podczas meczu

  • Sędzia podejmuje „niesłuszne” decyzje
  • Trudne warunki atmosferyczne
  • Zaczynasz mecz od straty dwóch przełamań i jest 4:0
  • Przegrywasz seta 6:0
  • Przerywanie meczu przez opady
  • Prowokacja przeciwnika
  • Nierówny kort

W czasie przerwy miedzysetowej

  • Wygrałeś pierwszego seta i przeciwnik idzie na dłuższą przerwę toaletową
  • Przegrałeś pierwszego seta
  • Przeciwnik bierze przerwę medyczną

Po meczu

  • Wygranie meczu po słabej grze
  • Przegranie meczu po dobrej grze
  • Przeciwnik nie podaje ci ręki po zakończeniu meczu
  • Hejt w mediach społecznościowych
Prawdziwi mistrzowie wygrywają pomimo przeciwności.
Fot. Warner Bros. Pictures

Mądry Polak przed szkodą?

Znasz powiedzenie: „mądry Polak po szkodzie”.

Tylko… czy naprawdę trzeba czekać na kryzys?

W sporcie jedno jest pewne: turbulencje się pojawią.
Nie chodzi o to czy, tylko kiedy.

Dlatego zamiast zakładać, że wszystko pójdzie zgodnie z planem — załóż, że coś się posypie.

I przygotuj się na to.

W tenisie to nie jest kwestia tego, czy pojawią się problemy, ale kiedy. Pytanie brzmi: jak na nie zareagujesz?
Fot. Warner Bros. Pictures

Plan „jeśli..to

Jednym z czołowych badaczy samokontroli jest Peter Gollwitzer, autor koncepcji tzw. intencji implementacyjnych. To podejście różni się od „zwykłych” postanowień tym, że zamiast ogólnych deklaracji opiera się na konkretnych planach działania w określonych sytuacjach.

W praktyce sprowadza się to do prostego schematu:
„jeśli wydarzy się X, to zrobię Y”.

Badania (Achtziger, Gollwitzer, Sheeran, 2008) na tenisistach pokazują, że takie plany:

  • obniżają poziom stresu
  • wspierają samoregulację
  • poprawiają wykonanie

Dlatego tworzenie planów awaryjnych na sytuacje kryzysowe może być kluczowym elementem przygotowania do turnieju.

Podczas turnieju w Rzymie w 2025 roku mecz między Lorenzo Musettim a Daniilem Medvedevem został przerwany przez deszcz w momencie … piłki meczowej dla Włocha.
Dobre przygotowanie mentalne uwzględnia gotowość nawet na tak absurdalne scenariusze.

Przykład zastosowania w praktyce

Przed meczem

Jeśli  wylosuję przeciwnika z którym jeszcze nie wygrałem, to  idę to trenera, pytam o taktykę na mecz oraz mówię sobie, że „tym razem mi się uda, bo każdy mecz jest inny”.

 

Jeśli  mecz jest przekładany ze względu na obfite opady, to…

Podczas meczu

Jeśli  sędzia podejmuje „niesłuszne” decyzje, to  informuję sędziego o każdej jego pomyłce pokazując ślady oraz mówię do siebie: „Nie mam nad tym kontroli”

 

Jeśli  panują trudne warunki atmosferyczne, to….

W czasie przerwy miedzysetowej

Jeśli  łatwo wygram pierwszego seta i przeciwnik idzie na dłuższą przerwę toaletową, to  przypominam sobie założenia meczowe oraz się pobudzam pracą nóg i mówię do siebie: „robota nie jest skończona, graj swoje”.

 

Jeśli przegram pierwszego seta, to…

Po meczu

Jeśli  wygram mecz po słabej grze, to  mówię do siebie, że „w tenisie nie ma punktów za styl” oraz pójdę do trenera na analizę.

Jeśli przeciwnik nie poda mi ręki po zakończeniu meczu, to…

W tenisie rzadko wznosisz się do poziomu swoich oczekiwań, ale często spadasz do poziomu przygotowania.
Fot. Warner Bros. Pictures

Podsumowanie

W tenisie każdy ma plan… dopóki piłka nie odbije się inaczej, niż powinna.

Dlatego kluczem nie jest idealny scenariusz, ale gotowość na chaos.

Prawda jest taka:
Rzadko wznosisz się do poziomu oczekiwań, ale często spadasz do poziomu przygotowania.

A dobre przygotowanie to takie, które uwzględnia również kryzysy.Zamiast zakładać, że wszystko będzie idealnie:

  • przygotuj się na trudności
  • przewiduj kryzysowe momenty
  • zaplanuj swoje reakcje

Kiedy trudność się pojawi, nie walcz z nią — sięgnij po przygotowany schemat działania.

Bo mistrzostwo nie polega na perfekcji, ale gotowości na nieperfekcję 🙂